63 terim

GEO SözlüğüGEO Terimleri A–Z

GEO (Generative Engine Optimization), içeriğin yapay zekâ destekli arama ve cevap motorları tarafından bulunabilir, anlaşılabilir ve kaynak olarak gösterilebilir olmasıyla ilgilenir. Bu bölüm entity, bilgi grafiği, yapılandırılmış veri, citation ve yapay zekâ tarayıcıları gibi kavramları bir araya getirir.

GEO, SEO'nun yerini almaz; taranabilirlik ve dizine eklenebilirlik gibi temellerin üzerine kurulur. Tanımlarda üretken motorların iç işleyişi hakkında doğrulanamayan iddialara yer verilmez.

A

B

C

D

DefinedTerm ve DefinedTermSetDefinedTerm, resmî bir tanımı olan kelime, kısaltma veya ifadeyi; DefinedTermSet ise bu terimlerin oluşturduğu sözlük, sınıflandırma ya da kod listesini temsil eden schema.org türleridir. Terim inDefinedTermSet özelliğiyle ait olduğu kümeye, küme de hasDefinedTerm ile terimlerine bağlanır. Google'ın bu türler için bir zengin sonucu yoktur; amaç, kavramların ve tanımlarının makineler için açıkça adlandırılmasıdır.

E

F

FAQ Schema (FAQPage)FAQ schema, bir sayfadaki sıkça sorulan sorular bölümünü schema.org'un FAQPage, Question ve Answer türleriyle işaretleyen yapılandırılmış veridir; her soru-cevap çifti sayfada görünen metinle birebir eşleşmelidir. Google, 2023'te FAQ zengin sonuçlarını tanınmış resmî kurum ve sağlık siteleriyle sınırladı; 7 Mayıs 2026'dan itibaren de bu zengin sonuç türünü Google Arama'da göstermeyi tamamen bıraktı.

G

İ

İçerik Güncelliği (Content Freshness)İçerik güncelliği (content freshness), bir sayfadaki bilginin ne kadar yeni olduğu ve bunun okuyucuya ve makinelere ne kadar açık biçimde gösterildiğidir. Google'ın "query deserves freshness" sistemleri, güncel bilginin beklendiği sorgularda daha yeni içeriği öne çıkarır; tazeliğin önemsiz olduğu sorgularda ise yeni olmak tek başına avantaj sağlamaz. Yapay zekâ cevaplarında aynı kavram kaynak güncelliği olarak karşımıza çıkar.

J

JSON-LDJSON-LD (JSON for Linking Data), bağlantılı veriyi JSON sözdizimiyle ifade eden bir W3C standardıdır. Web sitelerinde çoğunlukla application/ld+json türündeki bir script bloğu içinde, schema.org sözlüğüyle yapılandırılmış veri eklemek için kullanılır. @context, @type, @id ve @graph gibi anahtar kelimelerle varlıkları ve aralarındaki ilişkileri, sayfanın görünen HTML'ine dokunmadan tanımlar.

K

L

llms.txtllms.txt, bir web sitesinin kökünde ya da bir alt yolunda yayımlanan ve dil modellerinin ve yapay zekâ ajanlarının siteyi hızlıca anlaması için kısa bir özet ile önemli sayfalara Markdown bağlantıları sunan bir dosya önerisidir. Jeremy Howard tarafından Eylül 2024'te llmstxt.org'da yayımlanmıştır. Resmî bir standart değildir ve Google Search bu dosyayı kullanmaz.

M

N

NosnippetNosnippet, arama motorlarından bir sayfa için arama sonuçlarında metin snippet'i ya da video önizlemesi göstermemesini isteyen robots yönergesidir. Meta etiketle veya X-Robots-Tag başlığıyla sayfanın tamamına, data-nosnippet özelliğiyle ise belirli metin bölümlerine uygulanır. Google'a göre nosnippet, içeriğin AI Overviews ve AI Mode için doğrudan girdi olarak kullanılmasını da engeller.

O

Ö

Öne Çıkan Snippet (Featured Snippet)Öne çıkan snippet (featured snippet), Google'ın bir sorguya iyi cevap verdiğini değerlendirdiği bir sayfadan aldığı metin parçasını, sayfa başlığından önce ve sonuç sayfasında belirgin bir kutuda gösterdiği sonuç biçimidir. Sayfalar Google'ın sistemlerince otomatik seçilir; bunu sağlayan bir işaretleme yoktur. Site sahipleri yalnızca nosnippet, max-snippet ve data-nosnippet ile gösterimi sınırlayabilir.

P

Q

Query Fan-Out (Sorgu Dağıtımı)Query fan-out, yapay zekâ destekli bir arama sisteminin kullanıcının tek sorusundan alt konulara yönelik birden çok ilişkili sorgu üretip bunları eş zamanlı çalıştırması ve sonuçları tek bir cevapta birleştirmesidir. Google bu tekniği AI Overviews ve AI Mode için tanımlar; amaç, tek bir aramanın getireceğinden daha geniş ve çeşitli kaynaklara ulaşmaktır.

R

Robots.txtRobots.txt, bir sitenin kök dizininde (örneğin https://ornek.com/robots.txt) yayımlanan ve tarayıcılara hangi URL yollarını tarayabileceklerini bildiren düz metin dosyasıdır. RFC 9309 ile standartlaşan Robots Exclusion Protocol'e dayanır. Dizine eklemeyi değil taramayı yönetir: engellenen bir URL, başka sayfalardan bağlantı alıyorsa açıklamasız biçimde arama sonuçlarında yine görünebilir.

S

V

W

WikidataWikidata, Wikimedia Vakfı'nın barındırdığı, gönüllülerin ortaklaşa düzenlediği ücretsiz ve çok dilli bir bilgi tabanıdır. Her kavram, kişi veya kurum Q ile başlayan kalıcı bir kimliğe (QID) sahip bir öğe olarak kaydedilir ve özellikler aracılığıyla başka öğelere ve dış veritabanlarına bağlanır. Yapılandırılmış verileri CC0 ile yayımlandığı için arama motorları, bilgi grafikleri ve yapay zekâ sistemleri bu verileri serbestçe yeniden kullanabilir.

Y

Diğer kategoriler

← Sözlüğe dön