Varlık Belirginliği (Entity Salience) Nedir?

Sıklık değil, merkezîlik

Bir haberde beş şirket, üç şehir ve iki kişi geçebilir; ama haber çoğu zaman bunlardan yalnızca biri hakkındadır. Belirginlik, bu "hakkında olma" durumunu ölçmeye çalışır. Bir varlığın metinde kaç kez geçtiği bunun yalnızca bir parçasıdır. Başlıkta ya da ilk cümlede geçmek, cümlelerin öznesi olmak, diğer varlıklarla kurulan ilişkilerin merkezinde durmak da belirginliği artırır.

Basit bir örnek: "Kooperatif, İzmir'deki yeni tesisinde zeytinyağı üretimini iki katına çıkardı; tesisin makineleri İtalya'dan getirildi." Cümlede İtalya da geçer, ama metnin konusu kooperatif ve tesistir. Bir doğal dil işleme modeli burada İtalya'ya düşük, kooperatife yüksek bir belirginlik verir. Google araştırmacıları 2014'te belirginlik tahminini ayrı bir doğal dil işleme görevi olarak tanımlamış ve bunun için milyonlarca örnekten oluşan bir eğitim veri seti oluşturmuştu.

Natural Language API'de salience

Google Cloud'un Natural Language API'si, analyzeEntities isteğinde metindeki varlıkları türleri, metindeki geçişleri ve uygun olduğunda Wikipedia URL'si ile Knowledge Graph MID'i gibi üst verilerle birlikte döndürür. v1 sürümünde her varlığın bir salience alanı vardır; API belgesine göre bu alan, varlığın tüm metin için önemini veya merkezîliğini 0 ile 1,0 arasında bir skorla gösterir. Aşağıdaki çıktı kısaltılmıştır ve değerler temsilîdir:

POST https://language.googleapis.com/v1/documents:analyzeEntities

{
  "entities": [
    { "name": "cooperative", "type": "ORGANIZATION", "salience": 0.62 },
    { "name": "olive oil",   "type": "CONSUMER_GOOD", "salience": 0.21 },
    { "name": "Italy",       "type": "LOCATION",      "salience": 0.04 }
  ]
}

İki önemli ayrıntı var. Birincisi, API'nin v2 sürümündeki varlık nesnesinde salience alanı yer almaz; bu skor v1'e özgüdür. İkincisi, API'nin dil desteği sayfasında varlık analizi için listelenen diller arasında Türkçe bulunmuyor. Türkçe içerik için bu aracı doğrudan kullanmak mümkün olmayabilir.

SEO ve GEO açısından ne anlama gelir?

Natural Language API, Google Arama'nın kendisi değildir ve Google, belirginlik skorunu bir sıralama faktörü olarak belgelememiştir. Bu yüzden "salience skorunu 0,8'e çıkarın" gibi hedefler anlamsızdır. Kavramın değeri başka bir yerdedir: bir sayfanın neyle ilgili olduğunun hem okura hem de makinelere açıkça belli olması gerekir. Bir sayfayı özetlemeye çalışan herhangi bir sistem, ana varlığı ve onunla ilgili gerçekleri ayırt etmek zorundadır.

• Ana varlığı başlıkta ve giriş paragrafında açıkça adlandırın; zamirlerle başlayan girişlerden kaçının.
• Önemli bilgileri ana varlığın özne olduğu cümlelerle verin.
• Tek sayfada birbirinden kopuk çok sayıda konuyu toplamak yerine, her sayfayı tek bir ana varlığa odaklayın; bu, varlık odaklı içerik yaklaşımının da temelidir.
• Yapılandırılmış veride about veya mainEntity ile sayfanın konusunu belirtin.

Yanlış kullanımlar

Belirginliği artırmak için ana varlığın adını metne doldurmak, eski anahtar kelime doldurma hatasının yeni bir biçimidir ve okunabilirliği bozar. Ayrıca bir API'nin verdiği skor modele, model sürümüne ve metnin dili ile uzunluğuna göre değişir; farklı araçların sonuçlarını birbiriyle kıyaslamak yanıltıcıdır. Belirginlik bir teşhis aracı olarak, örneğin bir sayfanın gerçekten hedeflenen varlık etrafında yazılıp yazılmadığını kontrol etmek için kullanışlıdır; kendi başına bir hedef değildir.