Terk Edilen Sepet Nedir?
Kısa tanım
Terk edilen sepet, bir ziyaretçinin e-ticaret sitesinde sepetine ürün ekledikten sonra siparişi tamamlamadan ayrılması durumudur. Bu davranışın oranı, oluşturulan sepetlerin ne kadarının siparişe dönüşmediğini gösterir ve sepet ile ödeme adımındaki sorunları tespit etmek için kullanılır; hatırlatma e-postaları gibi yöntemlerle bu sepetlerin bir kısmı geri kazanılmaya çalışılır.
Diğer adları: sepet terki, abandoned cart, cart abandonment, yarım kalan sepet, sepet terk oranı
Oran nasıl hesaplanır?
En yaygın formül şudur: sepet terk oranı = 1 − (tamamlanan sipariş sayısı ÷ oluşturulan sepet sayısı). Bir ayda 1.000 sepet oluşmuş ve bunların 280'i siparişe dönmüşse terk oranı %72'dir. Hesabın anlamlı olması için “sepet oluşturuldu” tanımının net olması gerekir: genellikle en az bir ürünün sepete eklendiği oturum sayılır. Test siparişleri, iç trafik ve botlar ayıklanmazsa oran yapay olarak şişer.
İki farklı ölçüm sık karıştırılır. Sepet terki sepete ürün eklenip ödemeye hiç geçilmemesini, ödeme terki ise ödeme adımına girildiği hâlde siparişin tamamlanmamasını anlatır. İkincisi genellikle daha acildir, çünkü satın alma kararına çok yaklaşmış kullanıcıyı kaybettiğinizi gösterir.
Her terk bir sorun değildir
Ziyaretçilerin önemli bir kısmı sepeti bir alışveriş listesi gibi kullanır: fiyat ve kargo ücretini görmek, ürünleri karşılaştırmak ya da kararı ertelemek için. Bu yüzden sektör ortalamaları diye dolaşan oranlar, farklı ölçüm yöntemleriyle üretilmiş üçüncü taraf tahminleridir ve hedef olarak kullanılmaya uygun değildir. Asıl işe yarayan karşılaştırma, mağazanın kendi oranının zaman içindeki seyri ve bir değişiklikten önceki ve sonraki farktır.
Nedenleri teşhis etmek
Terk oranı tek başına neyin bozuk olduğunu söylemez; kaybın nerede yaşandığını görmek için adımların ayrı ayrı ölçülmesi gerekir. Sepeti görüntüleme, ödemeyi başlatma, kargo bilgisini girme, ödeme bilgisini girme ve satın alma için kaydedilen olaylar, huninin hangi halkasında düşüş olduğunu gösterir. Ardından şu kırılımlar genellikle nedeni ortaya çıkarır:
- Cihaz ve tarayıcı: yalnızca belirli bir mobil tarayıcıda görülen ani düşüş çoğu zaman teknik bir hatadır.
- Ödeme yöntemi ve banka: ödeme sağlayıcısının ret kodları ve 3D Secure doğrulama adımında yaşanan zaman aşımları ayrı izlenmelidir.
- Sepet tutarı ve kargo eşiği: ücretsiz kargo sınırının hemen altındaki sepetlerde terk artıyorsa bu fiyatlandırma sinyalidir.
- Yeni ve geri gelen kullanıcı: hesap açmaya zorlanan yeni kullanıcılar daha sık ayrılır.
Hatırlatma mesajları ve izin kuralları
Terk edilen sepeti geri kazanmanın en bilinen yolu, kullanıcıya sepetini hatırlatan bir e-posta ya da bildirimdir. Bunun için iletişim bilgisinin elde olması gerekir; kullanıcının henüz göndermediği bir forma yazdığı e-posta adresini toplayıp kullanmak, hem güven hem de kişisel veri açısından sorunludur. Türkiye'de ticari elektronik iletiler 6563 sayılı Elektronik Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun kapsamında, kural olarak alıcının önceden onayına bağlıdır ve onaylar İleti Yönetim Sistemi (İYS) üzerinden yönetilir. Kampanya ve indirim içeren bir sepet hatırlatmasının çoğu durumda ticari ileti sayılabileceği göz önünde tutulmalıdır. Kişisel verilerin işlenmesi ayrıca KVKK kapsamında aydınlatma yükümlülüğü ve gerektiğinde açık rıza gerektirir. Bu bilgiler genel niteliktedir; somut kurgu için hukuki değerlendirme yapılmalıdır.
Önlemek geri kazanmaktan ucuzdur
Hatırlatma mesajları kaybın yalnızca küçük bir kısmını geri getirir; terk oranını kalıcı olarak düşüren şey, terk nedenlerinin kaynağında çözülmesidir. Kargo ücretini ürün sayfasında veya sepette erkenden göstermek, misafir olarak satın almaya izin vermek, sepeti cihazlar arasında korumak, hata mesajlarını alanın yanında ve anlaşılır biçimde vermek ve ödeme sayfasını gereksiz script'lerden arındırmak bu listenin başında gelir.