Olay Takibi (Event Tracking) Nedir?
Kısa tanım
Olay takibi (event tracking), bir web sitesi veya uygulamadaki belirli kullanıcı etkileşimlerinin (form gönderimi, buton tıklaması, dosya indirme, video izleme, satın alma gibi) ad ve parametrelerle kaydedilip analitik sistemine gönderilmesidir. Sayfa görüntülemenin anlatamadığı davranışları ölçülebilir hâle getirir ve dönüşüm, huni ve test analizlerinin temelini oluşturur. Genellikle bir ölçüm planına göre etiket yöneticisi veya doğrudan kodla uygulanır.
Diğer adları: event tracking, olay izleme, etkileşim takibi, ölçüm planı, tracking plan, özel olay
Önce soru, sonra olay
Olay takibinde en sık yapılan hata, “ne olur ne olmaz” diye sayfadaki her tıklamayı ölçmektir. Sonuç, kimsenin okumadığı yüzlerce olay ve gerçekten önemli olanın gözden kaçmasıdır. Sağlıklı bir kurulum iş sorularıyla başlar: “Teklif formunu kaç kişi başlatıp kaç kişi tamamlıyor?”, “Fiyat sayfasını görenlerin ne kadarı iletişime geçiyor?” Her olay en az bir soruya cevap vermelidir.
Bu sorular bir ölçüm planına (tracking plan) dönüştürülür. Plan, hangi olayın ne zaman tetikleneceğini ve hangi parametreleri taşıyacağını tek yerde tanımlar:
| Olay | Ne zaman tetiklenir? | Parametreler |
|---|---|---|
generate_lead | Teklif formu sunucuda başarıyla kaydedildiğinde | form_name, service |
file_download | Broşür PDF bağlantısına tıklandığında | file_name |
sign_up | Hesap oluşturma tamamlandığında | method |
pricing_tab_view | Fiyat sekmesi açıldığında | plan |
İsimlendirme ve parametreler
Olay adları tutarlı bir kurala göre yazılmalıdır; GA4 dünyasında yaygın olan küçük harf ve alt çizgidir (snake_case). Google Analytics 4 kullanılıyorsa, generate_lead, sign_up, purchase gibi önerilen olay adları varken yeni ad uydurmamak gerekir; bu olaylar raporlarda ve entegrasyonlarda özel anlam taşır.
İkinci kural, ayrıntıyı olay adına değil parametreye koymaktır. Beş farklı form için iletisim_formu_gonderildi, teklif_formu_gonderildi gibi beş olay yerine tek bir generate_lead olayı ve form_name parametresi, hem raporlamayı hem bakımı kolaylaştırır. GA4'te olay adı en fazla 40 karakter, olay başına parametre sayısı en fazla 25 olabilir.
Parametrelere asla e-posta adresi, telefon numarası ya da ad soyad gibi kişisel veriler yazılmamalıdır. Google Analytics politikaları buna izin vermez, KVKK açısından da gereksiz bir risk yaratır. URL'lerde kişisel veri taşıyan sorgu parametreleri de aynı sorunu dolaylı yoldan doğurur.
Uygulama yolları
// 1) Doğrudan Google etiketi (gtag.js) ile
gtag('event', 'generate_lead', { form_name: 'teklif_formu', service: 'web_tasarim' });
// 2) Etiket yöneticisi kullanılıyorsa dataLayer'a yazılır,
// olayın GA4'e nasıl gideceğine etiket yöneticisinde karar verilir
window.dataLayer = window.dataLayer || [];
window.dataLayer.push({ event: 'generate_lead', form_name: 'teklif_formu' });Etiket yöneticisi yaklaşımında geliştirici yalnızca dataLayer'a anlamlı olaylar yazar; hangi aracın bu olayı nasıl alacağı pazarlama ekibi tarafından kod değişikliği olmadan yönetilir. Ödeme onayı gibi tarayıcıda kaçırılabilecek kritik olaylar ise sunucu tarafından, örneğin ödeme sağlayıcısının bildirimini aldıktan sonra GA4 Measurement Protocol ile gönderilebilir.
Tıklamayı değil sonucu ölçün
“Gönder” butonuna tıklanması, formun gönderildiği anlamına gelmez: doğrulama hatası olabilir, sunucu hata döndürebilir. Dönüşüm olarak sayılacak olay, sunucunun başarılı yanıtından sonra tetiklenmelidir. Teşekkür sayfasının yüklenmesine bağlanan olaylarda ise sayfanın yenilenmesi ya da yer imiyle tekrar açılması çift sayıma yol açar. Tek sayfalı uygulamalarda rota değişimleri, bir olay dinleyicisinin birden fazla kez eklenmesine ve aynı olayın katlanarak gönderilmesine de neden olabilir. Bu tür hatalar dönüşüm hunisi analizini sessizce bozar.
Test etmek ve bakımını yapmak
- GA4'ün DebugView ekranı ve etiket yöneticisinin önizleme modu, olayların hangi parametrelerle gönderildiğini canlı olarak gösterir.
- Tarayıcının Network panelinde analitik isteklerini filtreleyerek olayın gerçekten bir kez gönderildiğini doğrulayın.
- Ölçüm planını kodla birlikte sürümleyin; site yeniden tasarlandığında ya da bir form değiştiğinde plan da güncellenmelidir.
- Çerez onayı reddedildiğinde olayların nasıl davrandığını ayrıca test edin; rıza durumuna göre davranış farklı olmalıdır.