Ödeme Adımı (Checkout) Nedir?

Sürtünme nerede birikir?

Kullanıcı ödeme adımına geldiğinde satın almaya büyük ölçüde karar vermiştir; bu aşamadaki kayıpların çoğu ürünle değil süreçle ilgilidir. Tekrar tekrar görülen sürtünme kaynakları şunlardır:

• kargo ücretinin veya ek bedellerin ilk kez son ekranda ortaya çıkması;
• satın almadan önce hesap açmaya zorlanmak;
• işe yaramayan alanlarla uzayan formlar ve “şirket adı” gibi isteğe bağlı alanların zorunlu gibi görünmesi;
• hatanın hangi alanda olduğunu söylemeyen, formu sıfırlayan doğrulama mesajları;
• beklenen ödeme yönteminin, örneğin taksitin, sunulmaması;
• yavaşlayan, donan ya da iki kez tıklanınca iki sipariş oluşturan “Siparişi tamamla” düğmesi.

Misafir olarak satın alma

web.dev'in ödeme ve adres formları rehberi, misafir alışverişine izin vermemenin sepet terkinin başlıca nedenlerinden biri olarak gösterildiğini belirtir ve misafir seçeneğinin varsayılan olmasını önerir. Hesap oluşturma, sipariş tamamlandıktan sonra tek bir parola alanıyla teklif edilebilir: e-posta, ad ve adres zaten alınmıştır. Böylece satış kaçmaz, müşteri hesabı da kazanılmış olur.

Tarayıcıyla birlikte çalışan bir form

Doğru autocomplete değerleri, tarayıcının kayıtlı adres ve kart bilgilerini tek dokunuşla doldurmasını sağlar. Sayısal alanlarda type="number" yerine inputmode="numeric" kullanmak, mobilde doğru klavyeyi açar ve gereksiz artırma okları çıkarmaz:

<label for="ad">Ad soyad</label>
<input id="ad" name="ad" autocomplete="shipping name">

<label for="adres">Adres</label>
<textarea id="adres" name="adres" autocomplete="shipping street-address"></textarea>

<label for="kart">Kart numarası</label>
<input id="kart" name="kart" autocomplete="cc-number" inputmode="numeric">

Kart alanları ödeme sağlayıcısının iframe'i içinde sunuluyorsa bu ayarları sağlayıcı yönetir; adres ve iletişim alanları ise mağazanın sorumluluğundadır. Ayrıntılı öneriler web.dev rehberinde yer alır. Her alanın görünür bir etiketi olması ve hata mesajlarının ekran okuyuculara duyurulması, web erişilebilirliği açısından da zorunludur.

Performans: en pahalı saniyeler

Ödeme sayfası, sitenin geri kalanında birikmiş üçüncü taraf script'lerin en çok zarar verdiği yerdir. Canlı destek balonları, ısı haritası araçları ve pazarlama etiketleri bu sayfada çoğu zaman gereksizdir ve ana iş parçacığını meşgul ederek düğme tepkisini geciktirir; “Siparişi tamamla” tıklamasının yavaş tepki vermesi doğrudan INP sorunudur. Ödeme sayfasında yalnızca sipariş için gereken kodun yüklenmesi hem hızı hem de güvenliği iyileştirir.

Yavaş yanıt veren düğmeye ikinci kez tıklanması da sık görülen bir hatadır. Düğmeyi istek sürerken devre dışı bırakmak yeterli değildir; sipariş isteğinin sunucuda idempotent işlenmesi, aynı ödemenin iki kez çekilmesini engelleyen asıl güvencedir.

Tek sayfa mı, adım adım mı?

Tek sayfalık ödeme ile çok adımlı ödeme arasında her mağaza için geçerli bir kazanan yoktur. Tek sayfa toplam tutarı ve tüm alanları bir arada gösterir; çok adımlı akış ise her ekranı kısa tutar ve ilerleme göstergesiyle yön verir. Karar varsayımla değil, A/B testi ve huni verisiyle verilmelidir. Ölçüm için ödeme başlangıcı, kargo bilgisinin girilmesi, ödeme bilgisinin girilmesi ve satın alma olaylarının ayrı ayrı kaydedilmesi, kaybın hangi alt adımda yaşandığını gösterir. Ödeme ekranındaki teknik akışın ayrıntıları için ödeme altyapısı maddesine bakılabilir.