Fasetli Navigasyon (Faceted Navigation) Nedir?

Kombinasyon patlaması

Bir giyim kategorisinde 8 renk, 6 beden, 20 marka ve 5 fiyat aralığı olduğunu düşünün. Kullanıcı bunları birlikte seçebiliyor, sonuçları dört farklı şekilde sıralayabiliyor ve her seçim adrese bir parametre ekliyorsa, tek bir kategori on binlerce farklı URL üretir. Üstelik aynı filtreler farklı sırayla seçildiğinde (?renk=siyah&beden=m ve ?beden=m&renk=siyah) aynı sonuç iki ayrı adreste görünür.

Google, Aralık 2025'te güncellediği rehberinde bunun iki somut sonucunu sayar: aşırı tarama, çünkü tarayıcı her yeni URL'nin işe yarayıp yaramadığını ancak onu taradıktan sonra anlayabilir; ve yavaş keşif, çünkü değersiz adreslere harcanan tarama, yeni ürün ve içeriklerin bulunmasını geciktirir. Büyük sitelerde bu doğrudan tarama bütçesi sorunudur.

Önce karar: hangi filtre sayfası dizine girmeli?

Bütün filtre kombinasyonları değersiz değildir. "Siyah deri bot" ya da "erkek koşu ayakkabısı" gibi gerçekten aranan bir kombinasyon, kendi başına iyi bir açılış sayfası olabilir. Doğru yaklaşım, filtreleri iki gruba ayırmaktır:

• Arama talebi olan birkaç kombinasyon: Statik, temiz bir URL'ye (/kadin/siyah-deri-bot/), kendi başlığına, açıklamasına ve kategori menüsünden gerçek bağlantılara sahip olmalı.
• Geri kalan her şey (fiyat aralığı, sıralama, stok durumu, çoklu seçimler): Kullanıcı için çalışmaya devam etmeli ama taranmamalı.

Dizine girmesi gerekmeyen filtreler

Google'ın bu durum için öncelikli önerisi, filtre parametrelerini robots.txt ile taramaya kapatmaktır:

User-agent: *
Disallow: /*?*renk=
Disallow: /*?*fiyat=
Disallow: /*?*sirala=

İkinci seçenek, filtre durumunu URL fragment'ında (#renk=siyah) tutmaktır; Google fragment'ları genellikle tarama ve dizine eklemede dikkate almadığı için bu adresler ek tarama yükü oluşturmaz. rel="canonical" ve bağlantılarda rel="nofollow" ise daha zayıf araçlardır: kanonik etiket kopyaların taranmasını ancak zamanla azaltır, nofollow ise filtre sayfalarına giden her bağlantıya ayrı ayrı uygulanmak zorundadır.

Dikkat edilmesi gereken bir çelişki var: robots.txt ile engellenen bir sayfa taranmadığı için, içindeki canonical veya noindex etiketi de okunmaz. Bir filtre URL'si için hem engelleme hem kanonik sinyali birlikte kullanmak çoğu zaman beklenen sonucu vermez; birini seçmek gerekir.

Dizine açılacak filtrelerde URL hijyeni

• Parametreleri standart & ayırıcısıyla yazın; virgül, noktalı virgül veya köşeli parantez kullanmayın.
• Filtreleri URL'de her zaman aynı sırada üretin ve aynı filtrenin iki kez eklenmesine izin vermeyin.
• Sonuç döndürmeyen, anlamsız ya da tekrarlı filtre kombinasyonlarında ve var olmayan sayfa numaralarında 200 ile boş liste yerine 404 döndürün.

Filtreler sayfalama ile birleştiğinde URL sayısı katlanarak artar; bu yüzden sayfalama kuralları yalnızca dizine açık kategori ve filtre sayfalarında uygulanmalıdır. Ayrıntılar Google'ın fasetli navigasyon taraması rehberinde yer alır.