Alt Alan Adı (Subdomain) Nedir?
Kısa tanım
Alt alan adı (subdomain), bir alan adının soluna eklenen ve DNS'te ayrı bir host olarak tanımlanan bölümdür; blog.ornek.com adresindeki "blog" gibi. Tarayıcılar ve arama motorları alt alan adını ayrı bir host olarak ele alır: robots.txt, çerez kapsamı ve Search Console'daki URL öneki mülkleri host düzeyinde işler. Alt klasöre göre teknik olarak daha bağımsızdır, ancak yönetimi daha parçalıdır.
Diğer adları: subdomain, alt domain, sub domain
Bir adresin parçaları
destek.ornek.com.tr adresinde com.tr uzantı, ornek.com.tr kayıt ettirilen alan adı, destek ise alt alan adıdır. Çoğu zaman gözden kaçar ama www da teknik olarak bir alt alan adıdır. Alt alan adları ek bir kayıt ücreti gerektirmez; alan adının DNS bölgesine eklenen bir kayıtla oluşturulur:
destek.ornek.com.tr. 3600 IN CNAME ornek.destekplatformu.example.
app.ornek.com.tr. 3600 IN A 203.0.113.10İlk satırda alt alan adı, bir CNAME kaydı ile üçüncü taraf bir hizmete bağlanır; ikinci satırda doğrudan bir IP adresine yönlendirilir. Bu esneklik, alt alan adlarının sitenin geri kalanından farklı bir sunucuda, farklı bir platformda çalışabilmesini sağlar.
Alt alan adı mı, alt klasör mü?
SEO dünyasında "alt alan adları sıralamada cezalandırılır" ya da tersine "alt alan adı her zaman daha güçlüdür" gibi kesin hükümler dolaşır. Google bu yönde bir kural yayımlamış değildir. Google'ın çok bölgeli siteler belgesi seçenekleri artı ve eksileriyle sıralar: alt alan adının kurulumu kolaydır, farklı sunucu konumlarına izin verir ve siteleri ayırmayı kolaylaştırır; alt klasör ise aynı host üzerinde olduğu için bakımı daha azdır, ama siteleri birbirinden ayırmak zordur.
Karar, sıralama söylentilerinden çok somut, operasyonel farklara göre verilmelidir:
| Konu | Alt alan adı (blog.ornek.com) | Alt klasör (ornek.com/blog/) |
|---|---|---|
| robots.txt | Her host kendi dosyasını ister | Ana sitenin dosyası geçerlidir |
| Search Console | URL öneki mülkünde ayrı mülk; alan adı mülkü tüm alt alan adlarını kapsar | Ana mülkün içindedir |
| Favicon ve site adı | Google'da kendi favicon'u ve site adı olabilir | Ana sitenin favicon'u ve site adı kullanılır |
| Altyapı | Ayrı sunucu, CMS veya SaaS hizmeti kullanılabilir | Genellikle aynı uygulama ya da ters vekil sunucu gerekir |
| Ölçüm | Analitikte alanlar arası izleme ayarı gerekebilir | Tek mülk içinde kalır |
Pratikte alt alan adı, içerik ve altyapı gerçekten ayrı olduğunda mantıklıdır: app. altında çalışan bir SaaS uygulaması, üçüncü taraf bir destek merkezi ya da durum sayfası gibi. Ana sitenin konusunu destekleyen blog ve rehber içerikleri ise aynı host altında tutmak, iç bağlantı yapısını ve yönetimi sadeleştirir. Dil veya ülke bazlı yapılanmada seçenekler uluslararası SEO başlığında ayrıca ele alınır.
Güvenlik açısından alt alan adları
Web güvenliğinde iki kavram ayrışır. Origin, şema, host ve port üçlüsüdür; www.ornek.com ile app.ornek.com farklı origin'lerdir. Site ise şema ile kayıtlı alan adını kapsar; bu iki adres aynı site sayılır. Bu yüzden alt alan adları, SameSite çerez kuralları açısından birbirine "yabancı" değildir.
En sık yapılan hata, çerezleri gereğinden geniş kapsamla ayarlamaktır. Domain=ornek.com ile kurulan bir oturum çerezi tüm alt alan adlarına gönderilir; kullanıcı içeriği barındıran ya da üçüncü taraf bir hizmete devredilmiş tek bir alt alan adı bu çerezlere erişebilir. Domain özniteliği verilmeyen çerez yalnızca onu kuran host'a gider; __Host- önekli çerezlerde ise Domain kullanılması zaten yasaktır.
İkinci risk subdomain takeover (alt alan adı ele geçirme) durumudur. Kapatılan bir hizmete işaret eden CNAME kaydı DNS'te unutulursa, başka biri aynı sağlayıcıda o adı talep edip alt alan adınızda kendi içeriğini yayınlayabilir. MDN'nin subdomain takeover açıklamasında önerilen sıra basittir: hizmet açarken önce sağlayıcıdaki kaynağı alın, DNS kaydını en son ekleyin; kapatırken önce DNS kaydını silin. Kullanılan tüm alt alan adlarının ve bağlı oldukları sağlayıcıların bir envanterini tutmak bu riski büyük ölçüde azaltır.