Kalıcı Bağlantı (Permalink) Nedir?
Kısa tanım
Kalıcı bağlantı (permalink), bir içerik yönetim sisteminde bir yazının, sayfanın veya arşivin uzun süre değişmeden kalması amaçlanan tam URL'sidir. WordPress gibi sistemlerde kalıcı bağlantıların biçimi site genelindeki bir ayarla belirlenir; bu yapı yayından sonra değiştirildiğinde eski adreslerin yeni adreslere kalıcı yönlendirmeyle bağlanması gerekir.
Diğer adları: permalink, kalıcı URL, permanent link, kalıcı link, slug yapısı
WordPress'teki kalıcı bağlantı seçenekleri
WordPress'te bu ayar yönetim panelindeki Ayarlar → Kalıcı Bağlantılar ekranında bulunur ve altı seçenek sunar:
| Seçenek | Örnek URL |
|---|---|
| Düz (Plain) | /?p=123 |
| Gün ve isim | /2026/10/03/ornek-yazi/ |
| Ay ve isim | /2026/10/ornek-yazi/ |
| Sayısal | /archives/123 |
| Yazı adı | /ornek-yazi/ |
| Özel yapı | Yapı etiketleriyle tanımlanan biçim |
Düz yapı her sunucuda çalışır; diğerleri sunucunun URL yeniden yazmayı desteklemesini gerektirir. Özel yapıda %year%, %monthnum%, %day%, %postname%, %post_id%, %category% ve %author% gibi etiketler kullanılır. WordPress belgeleri, her yazının tekil olarak bulunabilmesi için yapının %postname% veya %post_id% ile bitmesini önerir. Aynı ekrandaki kategori ve etiket tabanı (category, tag) değiştirilebilir, ancak eklentisiz olarak URL'den tamamen kaldırılamaz.
Hangi yapı seçilmeli?
Çoğu kurumsal site ve blog için /%postname%/ kısa, okunabilir ve tarihten bağımsız olduğu için iyi bir varsayılandır. Tarih içeren yapılar haber siteleri için anlamlı olabilir; ancak düzenli güncellenen rehber içeriklerde URL'deki eski yıl, içerik güncel olsa bile kullanıcıya eski izlenimi verir. %category% kullanmak ise içeriği bir taksonomi kararına bağlar: yazının kategorisi değiştiğinde URL'si de değişir, birden fazla kategoriye sahip yazılarda URL'de hangisinin görüneceği de alfabetik sıraya göre belirlenir. Genel URL yapısı ilkeleri burada da geçerlidir: kısa, küçük harfli, kelimeleri tireyle ayıran ve Türkçe karakterleri sade harflere çeviren adresler. Türkçe başlıklardan üretilen slug'ların gerçekten cerez-politikasi gibi sade bir biçimde kaydedildiği kontrol edilmelidir.
Yapıyı sonradan değiştirmek: yönlendirme şart
Yayındaki bir sitede kalıcı bağlantı yapısını değiştirmek, tüm içerik URL'lerini aynı anda değiştirmek demektir. Eski adreslere verilen dış bağlantılar, arama sonuçlarındaki kayıtlar ve sosyal medya paylaşımları ancak eski URL'ler yenilerine 301 yönlendirme ile bağlanırsa korunur; aksi hâlde hepsi 404 hatasına ve kırık bağlantıya dönüşür. WordPress tek bir yazının slug'ı değiştiğinde eski adresi hatırlayıp yönlendirse de site genelindeki bir yapı değişikliği için bu davranışa güvenilmemelidir. Tarihli yapıdan yazı adı yapısına geçişte nginx'te tek bir kural işi görebilir:
# /2024/05/ornek-yazi/ → /ornek-yazi/
rewrite ^/[0-9]{4}/[0-9]{2}/([^/]+)/?$ /$1/ permanent;Google'ın URL değişikliği içeren site taşıma rehberi, yönlendirmelerin mümkün olduğunca uzun, genellikle en az bir yıl korunmasını, iç bağlantıların yeni URL'lerle güncellenmesini ve yeni site haritasının gönderilmesini önerir. Yeni sayfalardaki canonical etiketinin de kendi yeni adresini göstermesi gerekir. Büyük çaplı bir yapı değişikliği, pratikte küçük bir site taşıma projesidir.
Değişikliği doğrulamak
Değişiklikten önce mevcut URL'lerin tam listesi site haritasından ve analiz verisinden çıkarılır. Yayından sonra bu listedeki her adresin tek bir 301 ile doğrudan 200 dönen yeni adrese gittiği kontrol edilir; araya ikinci bir yönlendirme girmesi zincir oluşturur ve önlenmelidir. Tek tek sayfalardaki yönlendirme ve canonical durumu SEO Analiz Aracı ile hızlıca görülebilir. Sonraki haftalarda Search Console'daki 404 raporları, gözden kaçan kalıpları ortaya çıkarır.