Site Navigasyonu Nedir?

Navigasyonun katmanları

Bir sitede genellikle tek bir menü değil, farklı işler gören birkaç navigasyon katmanı bulunur:

• Ana (global) navigasyon: Her sayfada aynı yerde duran üst menü. Sitenin ana bölümlerini gösterir.
• Yerel navigasyon: Bir bölümün içindeki alt sayfalar; örneğin bir hizmet kategorisinin yan menüsü.
• Mega menü: Ana menü öğesine gelindiğinde ya da tıklandığında açılan, alt kategorileri sütunlar hâlinde gösteren geniş panel. Çok sayıda kategorisi olan e-ticaret ve kurumsal sitelerde kullanılır.
• Breadcrumb: Kullanıcının hiyerarşide nerede olduğunu gösteren yol izi.
• Footer navigasyonu: Sayfanın altındaki iletişim, yasal metinler, kariyer ve ikincil sayfa bağlantıları.
• Yardımcı navigasyon: Giriş, sepet, dil seçimi, arama gibi işlevsel bağlantılar.

Bu katmanların hepsi sitenin bilgi mimarisinin yüzeydeki yansımasıdır. Menüde ne olacağına karar vermek, aslında içeriğin nasıl gruplandığına ve hangi sayfaların öncelikli olduğuna karar vermektir.

Taranabilir menü bağlantıları

Google'ın bağlantı rehberine göre Google genellikle yalnızca href niteliği olan <a> öğelerini bağlantı olarak tarayabilir. JavaScript ile sonradan eklenen bağlantılar da aynı HTML yapısını kullandığı sürece taranabilir. Sorun, menünün tıklama olaylarıyla çalışan sahte bağlantılardan kurulmasıyla başlar:

<!-- Taranabilir -->
<a href="/hizmetler/web-tasarim/">Web Tasarım</a>

<!-- Taranması güvenilir değil -->
<span onclick="git('/hizmetler/web-tasarim/')">Web Tasarım</span>
<a onclick="git('web-tasarim')">Web Tasarım</a>

Ayrıntılı kurallar Google Search Central'da yer alıyor. Menü bağlantıları birer iç bağlantıdır; ana menüde yer alan bir sayfa ana sayfadan tek tıkla ulaşılabilir hâle gelir ve tarama derinliği düşer. Menü etiketleri de bu bağlantıların anchor text'idir; "Hizmetlerimiz" yerine "Web Tasarım" demek hem kullanıcıya hem arama motoruna hedef sayfayı daha iyi anlatır.

Mega menü ve mobil menü kararları

Mega menü, büyük kataloglarda kullanıcının iki üç tıkla doğru kategoriye inmesini sağlar. Bedeli ise her sayfaya yüzlerce bağlantı eklemesidir: öncelik bulanıklaşır, sayfa HTML'i büyür ve hangi sayfanın gerçekten önemli olduğu sinyali zayıflar. Genellikle daha iyi sonuç veren yaklaşım, mega menüde yalnızca ana ve ikinci seviye kategorileri tutmak, derin filtre kombinasyonlarını (renk, beden, fiyat) menüye taşımamaktır; bu kombinasyonlar fasetli navigasyon ile kategori sayfasının içinde yönetilir.

Mobilde menü çoğunlukla bir "hamburger" butonunun arkasına saklanır. Burada iki noktaya dikkat etmek gerekir: menü bağlantıları kapalıyken de HTML'de bulunmalı (yalnızca tıklanınca sunucudan çekilmemeli) ve en kritik bir iki eylem, menü açılmadan da görünür olmalıdır.

Footer navigasyonu ne için var?

Footer, ziyaretçinin sayfanın sonuna kadar gelip aradığını bulamadığında baktığı yerdir: iletişim bilgileri, gizlilik ve çerez metinleri, kariyer, şubeler. Ana menüde yer almayan ama her sayfadan erişilebilir olması gereken sayfalar için doğru yerdir. Footer'ı her şehir ve hizmet kombinasyonu için yüzlerce anahtar kelimeli bağlantıyla doldurmak ise kullanıcıya bir şey katmaz ve sitenin tamamında aynı bağlantı kalabalığını tekrarlar.

Erişilebilir bir menü

Ana menü bir <nav> öğesiyle işaretlenir; birden fazla <nav> varsa her birine ayırt edici bir ad verilir. İçinde bulunulan sayfanın bağlantısı aria-current="page" ile belirtilir. Açılır menüler klavyeyle açılıp kapanabilmeli, açık/kapalı durumu ARIA ile duyurulmalı ve yalnızca fareyle üzerine gelince açılan menülerden kaçınılmalıdır. Menüdeki kırık ya da yönlendiren bağlantılar, SEO Analiz Aracı gibi iç bağlantıları kontrol eden bir taramayla kolayca fark edilir.