WordPress Teması Nedir?
Kısa tanım
WordPress teması, bir WordPress sitesinin görünümünü ve sayfa düzenini belirleyen şablon, stil ve ayar dosyalarından oluşan pakettir. İçeriği değil, içeriğin nasıl sunulacağını yönetir. Bugün iki tür tema vardır: HTML blok şablonları ve theme.json ile çalışan, Site Düzenleyici'den özelleştirilebilen blok temaları ve PHP şablon dosyalarına dayanan klasik temalar.
Diğer adları: WordPress Theme, WP teması, blok teması, child tema, alt tema
Klasik tema ile blok teması arasındaki fark
WordPress'in tema belgeleri blok temalarını tema geliştirmenin modern yöntemi olarak tanımlıyor; 2005'ten beri gelişen PHP tabanlı klasik tema sistemi ise hâlâ destekleniyor. Aradaki fark yalnızca teknik değil, sitenin kim tarafından ve nerede düzenlendiğiyle de ilgili:
| Klasik tema | Blok teması | |
|---|---|---|
| Şablonlar | header.php, single.php gibi PHP dosyaları | templates/ ve parts/ klasörlerinde blok işaretlemesi içeren HTML dosyaları |
| Genel ayarlar | functions.php ve CSS | theme.json |
| Özelleştirme | Özelleştirici (Customizer), menü ve widget ekranları | Site Düzenleyici: şablonlar, üst bilgi, alt bilgi ve stiller blok olarak |
| Gereken bilgi | PHP, HTML ve CSS | Çoğu değişiklik kod yazmadan yapılabilir |
Site Düzenleyici yalnızca blok teması etkin olduğunda kullanılabilir; bu düzenleme biçimi blok düzenleyici maddesinde ayrıca anlatılıyor.
theme.json: tasarım kararları tek dosyada
Blok temalarında renk paleti, yazı tipi boyutları, boşluk ölçüleri ve hangi ayarların editöre açık olacağı theme.json dosyasında tanımlanır. Kısaltılmış bir örnek:
{
"settings": {
"color": {
"palette": [
{ "slug": "primary", "color": "#0b3d91", "name": "Ana renk" },
{ "slug": "surface", "color": "#f5f6f8", "name": "Zemin" }
]
},
"typography": {
"fontSizes": [ { "slug": "medium", "size": "1.125rem", "name": "Orta" } ]
}
},
"styles": {
"color": { "background": "var(--wp--preset--color--surface)" }
}
}Dosya ayrıca kullanılan şema sürümünü belirten bir version alanı içerir. Buradaki her değer WordPress tarafından CSS değişkenine çevrilir ve editörde seçenek olarak görünür. Bu yapı, tasarım sistemlerindeki design token yaklaşımının WordPress'teki karşılığıdır: editör rastgele bir renk yerine markanın paletinden seçim yapar.
Child tema: güncellemede kaybolmayan değişiklikler
Hazır bir temanın dosyalarını doğrudan düzenlemek, tema güncellendiğinde bütün değişikliklerin silinmesi demektir. Çözüm child (alt) temadır. Child tema, style.css başlığındaki Template satırıyla ana temaya bağlanır; bu değer ana temanın klasör adıyla birebir aynı olmalıdır:
/*
Theme Name: Acme Child
Template: twentytwentyfive
*/Child tema belgelerine göre aynı adlı şablon, şablon parçası ve desen dosyaları ana temadakinin yerine geçer. functions.php ise bir istisnadır: iki dosya da yüklenir, önce child temanınki. Bu yüzden ana temanın fonksiyonları kopyalanmamalıdır; aynı isimli fonksiyonlar ölümcül hataya yol açar. Blok temalarında çoğu özelleştirme yalnızca child temaya eklenen bir theme.json ile yapılabilir.
Tema seçerken nelere bakılmalı?
- Tema işlev taşımamalı: Özel içerik türleri, kısa kodlar veya form işleyişi temanın içine yazılırsa tema değiştiğinde içerik de işlev de kaybolur. Bu kodun yeri bir eklentidir; tema yalnızca görünümden sorumlu olmalıdır.
- Performans: Kaydırıcılar, animasyon kütüphaneleri ve her sayfada yüklenen onlarca betik içeren “her işe yarar” temalar Core Web Vitals değerlerini olumsuz etkileyebilir. Demo sayfasının hızına değil, kendi içeriğinizle ölçülen sonuca bakın.
- Gömülü sayfa oluşturucular: Bazı temalar bir sayfa oluşturucu ile birlikte gelir ve içeriği o aracın kendi işaretlemesiyle saklar. Bu, ileride tema veya araç değiştirmeyi pahalı hâle getirir.
- Kaynak ve bakım: Temanın güncel tutulup tutulmadığını kontrol edin. Ücretli temaların lisanssız “nulled” kopyaları sıklıkla zararlı kod içerir ve güncelleme almaz.