İletişim

SEO

Core Web Vitals Nedir? LCP, INP ve CLS'yi İyileştirmenin Pratik Yolları

Core Web Vitals; yükleme hızını LCP, etkileşim yanıtını INP, görsel kararlılığı CLS ile ölçen üç metrikten oluşur. Bu rehberde eşikleri, doğru ölçüm yöntemini ve her metrik için gerçekten fark yaratan düzeltmeleri bulacaksınız.

Hız göstergesi, şimşek, sayfa düzeni ve mobil cihaz simgeleriyle Core Web Vitals ve site performansını anlatan illüstrasyon
İçindekiler

Bu yazı, PageSpeed Insights raporuna bakıp nereden başlayacağını kestiremeyen site sahipleri, pazarlama ekipleri ve geliştiriciler için hazırlandı. Her metriğin neyi ölçtüğünü, nasıl doğru ölçüleceğini ve hangi düzeltmelerin gerçekten fark yarattığını anlatıyoruz. Teknik SEO'nun bütün resmini görmek isterseniz 25 maddelik teknik SEO kontrol listemize göz atabilirsiniz; bu yazı o listenin performans bölümünü derinleştiriyor.

Core Web Vitals nedir ve neden önemlidir?

Core Web Vitals, bir sayfanın ne kadar hızlı yüklendiğini, etkileşimlere ne kadar çabuk yanıt verdiğini ve yüklenirken ne kadar sabit kaldığını gerçek kullanıcı verisiyle ölçen üç metrikten oluşan set demektir. Google bu metrikleri, arama sistemlerinin değerlendirdiği sayfa deneyimi sinyallerinin bir parçası olarak kullanır.

Burada beklentiyi doğru kurmak gerekir. Google'ın Core Web Vitals belgesine göre iyi değerler tek başına üst sıraları garanti etmez; alakalı ve faydalı içerik her zaman önceliklidir. Ancak hız, ziyaretçinin sayfada kalıp kalmayacağını doğrudan etkiler: geç açılan bir ürün sayfası ya da dokunulduğunda donan bir form, sıralamadan bağımsız olarak müşteri kaybettirir.

Metrik seti zaman içinde değişebilir. Mart 2024'te etkileşim yanıt süresini ölçen INP, daha önce bu rolü üstlenen FID'nin yerini aldı. Güncel tanımları ve eşikleri her zaman web.dev üzerindeki resmî kaynaktan kontrol etmenizi öneririz.

Core Web Vitals eşikleri (75. yüzdelik)
MetrikNeyi ölçer?İyiİyileştirilmeliZayıf
LCPAna içeriğin yüklenme süresi≤ 2,5 sn2,5–4 sn> 4 sn
INPEtkileşimlere yanıt süresi≤ 200 ms200–500 ms> 500 ms
CLSBeklenmedik düzen kaymaları≤ 0,10,1–0,25> 0,25

Bir sayfanın "iyi" sayılması için üç metriğin de ziyaretlerin 75. yüzdeliğinde iyi eşiğin içinde kalması gerekir. Mobil ve masaüstü ayrı değerlendirildiği için iki cihaz grubunu da ayrı ayrı takip edin.

LCP, INP ve CLS metriklerini, neyi ölçtüklerini ve iyi eşik değerlerini gösteren üç kart
Core Web Vitals'ın üç metriği ve iyi kabul edilen eşikler.

LCP nedir ve nasıl iyileştirilir?

LCP (Largest Contentful Paint), sayfa açıldığında görünür alandaki en büyük görselin ya da metin bloğunun ekrana çizildiği ana kadar geçen süreyi ölçer. Çoğu sitede bu öğe üst bölümdeki ana görsel, bir ürün fotoğrafı ya da büyük bir başlıktır.

LCP süresini dört parçada düşünün

LCP'yi tek bir sayı olarak değil, art arda gelen dört aşamanın toplamı olarak ele almak sorunu bulmayı kolaylaştırır:

  1. İlk bayta kadar geçen süre (TTFB): sunucunun HTML'i göndermeye başlaması.
  2. Kaynak yükleme gecikmesi: tarayıcının LCP görselini keşfedip indirmeye başlamasına kadar geçen süre.
  3. Kaynak yükleme süresi: görselin ya da fontun indirilmesi.
  4. Öğe render gecikmesi: kaynak indikten sonra öğenin ekrana çizilmesine kadar geçen süre.

Örneğin bir kahve markasının ana sayfasında ana görsel büyük ama sunucu hızlıysa sorun büyük olasılıkla indirme süresindedir. Görsel küçük olduğu hâlde LCP yüksekse, tarayıcı görseli geç keşfediyor ya da render engelleyen dosyaları bekliyor olabilir.

LCP için pratik düzeltmeler

  • LCP görselini asla gecikmeli yüklemeyin; fetchpriority="high" ile tarayıcıya öncelik verdiğini bildirin.
  • Görseli CSS arka planı ya da sonradan çalışan JavaScript yerine HTML içinde doğrudan bir görsel öğesi olarak sunun ki tarayıcı onu erken keşfetsin.
  • Görseli gösterildiği boyutta, WebP ya da AVIF gibi modern bir formatta ve farklı ekranlar için uygun boyut seçenekleriyle hazırlayın.
  • Sunucu tarafında önbelleği, sıkıştırmayı ve gerekiyorsa bir CDN'i devreye alın; gereksiz yönlendirmeleri kaldırın.
  • İlk görünüm için gerekmeyen CSS, JavaScript ve web fontlarını erteleyin.
  • Ana içeriği yalnızca istemci tarafında JavaScript ile oluşturan sayfalarda sunucu taraflı render ya da statik üretimi değerlendirin.

LCP öğesi bir görsel değil de büyük bir başlıksa, belirleyici olan çoğu zaman web fontudur. Font dosyası gelene kadar metin görünmüyorsa LCP de gecikir. Fontu önceden yüklemek, gereksiz font ağırlıklarını kaldırmak ve beklerken metni yedek fontla göstermek bu gecikmeyi belirgin biçimde azaltır.

INP nedir ve nasıl iyileştirilir?

INP (Interaction to Next Paint), kullanıcının tıklama, dokunma ya da klavye etkileşiminden sonra ekranın görsel olarak güncellenmesine kadar geçen süreyi ölçer. Ziyaret boyunca gözlenen etkileşimlerden, aykırı değerler dışarıda bırakılarak, en yavaşlarından biri raporlanır. Yani tek bir hızlı tıklama değil, sayfanın genel olarak ne kadar çabuk yanıt verdiği önemlidir.

Bir etkileşimin üç aşaması

Her etkileşim üç parçadan oluşur: tarayıcının başka bir işle meşgul olduğu için tepki veremediği giriş gecikmesi, olay işleyicilerinin çalıştığı işleme süresi ve tarayıcının yeni kareyi çizdiği sunum gecikmesi. INP sorunlarının büyük bölümü, ana iş parçacığını uzun süre meşgul eden JavaScript'ten kaynaklanır.

INP için pratik düzeltmeler

  • Uzun görevleri bölün: 50 milisaniyeden uzun süren görevler uzun görev sayılır. Büyük işleri parçalara ayırıp aralarda ana iş parçacığına alan açın.
  • Olay işleyicilerini hafifletin: tıklamadan sonra yalnızca ekranda görünmesi gereken değişikliği hemen yapın; analitik gönderimi gibi acil olmayan işleri sonraya bırakın.
  • Üçüncü taraf betiklerini denetleyin: etiket yöneticileri, reklam betikleri ve sohbet bileşenleri çoğu zaman en büyük yüktür. Gerçekten kullanılmayanları kaldırın.
  • DOM'u küçük tutun: binlerce öğeden oluşan sayfalar her güncellemede daha fazla çizim maliyeti doğurur.

Bir e-ticaret sitesinde filtre seçildiğinde ürün listesinin geç güncellenmesi ya da "sepete ekle" butonunun tepkisiz görünmesi, tipik INP sorunlarıdır. Kullanıcı ikinci kez tıklar, sepete iki ürün eklenir ve güven sarsılır.

Yavaş etkileşimi bulmak için önce saha verisine bakın: INP hangi sayfa şablonunda zayıf? Ardından o sayfada Chrome Geliştirici Araçları'nın Performans panelinde kayıt alıp şüpheli etkileşimi tekrarlayın. Panel, tıklamadan sonra ana iş parçacığını hangi betiğin ne kadar süre meşgul ettiğini gösterir; düzeltmeye çoğu zaman oradan başlamak gerekir.

CLS nedir ve nasıl iyileştirilir?

CLS (Cumulative Layout Shift), sayfa yüklenirken ve kullanılırken öğelerin beklenmedik biçimde yer değiştirmesinin toplam etkisini ölçen birimsiz bir puandır. Okuduğunuz metnin aniden aşağı kayması ya da tam tıklayacağınız anda butonun yer değiştirmesi, CLS'nin ölçtüğü deneyimdir.

Kullanıcının kendi etkileşiminden sonraki 500 milisaniye içinde gerçekleşen kaymalar hesaba katılmaz; örneğin bir menünün tıklamayla açılması sorun sayılmaz. Sorun, kullanıcının beklemediği kaymalardır.

CLS için pratik düzeltmeler

  • Görsellere ve videolara genişlik ve yükseklik bilgisi verin ya da en-boy oranını CSS ile tanımlayın.
  • Reklam alanları, gömülü içerikler ve sonradan yüklenen bileşenler için önceden sabit bir yer ayırın.
  • Çerez bildirimi gibi duyuruları içeriği aşağı iten bir şerit yerine sayfanın üzerinde açılan bir katman olarak gösterin.
  • Kullanıcı etkileşimi olmadan mevcut içeriğin üstüne yeni öğe eklemeyin.
  • Web fontları yüklenirken metnin zıplamasını azaltmak için yedek fontun ölçülerini asıl fonta yaklaştırın.
  • Animasyonlarda konum ve boyut özellikleri yerine transform kullanın.

Örneğin bir diş kliniğinin randevu sayfasında form yüklendikten sonra üst kısma bir kampanya duyurusu eklenirse form alanları aşağı kayar ve ziyaretçi yanlış alana dokunur. Duyuruya baştan sabit yükseklikte bir alan ayırmak, hem CLS puanını hem de randevu deneyimini düzeltir.

Saha verisi mi, laboratuvar verisi mi? Doğru ölçüm nasıl yapılır?

Google'ın değerlendirmesinde esas alınan, gerçek kullanıcılardan toplanan saha verisidir; laboratuvar verisi ise sorunun nedenini bulmak için kullanılır. Saha verisi ve laboratuvar verisi arasındaki farkı bilmek, yanlış hedefe emek harcamanızı önler.

Saha verisi, Chrome kullanıcılarından anonim olarak toplanan Chrome UX Report (CrUX) üzerinden gelir ve son 28 günün özetini gösterir. Laboratuvar verisi ise Lighthouse gibi araçların belirli bir cihaz ve bağlantı hızını taklit ederek yaptığı tek seferlik ölçümdür. Laboratuvar testi bir etkileşimi kendiliğinden yapmadığı için INP'yi doğrudan ölçemez; bunun yerine Total Blocking Time (TBT) yaklaşık bir gösterge olarak kullanılır.

Saha verisi ile laboratuvar verisini kaynak, kapsam, INP ölçümü ve kullanım amacı açısından karşılaştıran tablo
Saha verisi sonucu, laboratuvar verisi nedeni gösterir.

Hangi aracın ne işe yaradığını bilmek çalışmayı hızlandırır:

  • Search Console Core Web Vitals raporu: benzer URL'leri gruplayarak sitenin genelinde hangi şablonların sorunlu olduğunu gösterir.
  • PageSpeed Insights: tek bir URL için hem saha hem laboratuvar verisini aynı ekranda sunar.
  • Chrome Geliştirici Araçları, Performans paneli: uzun görevleri, düzen kaymalarını ve LCP öğesini ayrıntılı inceler.
  • Kendi gerçek kullanıcı ölçümünüz: Google'ın web-vitals kütüphanesi gibi araçlarla metrikleri kendi analitik sisteminize gönderebilirsiniz.

Trafiği az olan sitelerde CrUX yeterli veri toplayamayabilir ve raporlarda saha verisi görünmeyebilir. Bu durumda laboratuvar testlerini düzenli tekrarlamak ve kendi ölçümünüzü kurmak en sağlıklı yoldur.

İyileştirme çalışmasını hangi sırayla yapmalısınız?

En verimli yöntem, saha verisinde sorunlu görünen metrikten ve en çok trafik alan sayfa şablonundan başlamaktır. Tek tek sayfalarla uğraşmak yerine şablonu düzeltmek, aynı yapıyı kullanan yüzlerce sayfayı birden iyileştirir.

Core Web Vitals iyileştirme sürecinin beş adımı: ölçme, şablon seçme, neden bulma, düzeltme ve saha verisinde doğrulama
Şablon düzeyinde çalışmak, tek bir düzeltmeyle yüzlerce sayfayı iyileştirir.

Örneğin bir e-ticaret sitesinde ana sayfa yerine ürün detay şablonu ziyaretlerin çoğunu alıyorsa, ilk iş o şablonun LCP görselini ve sepet butonunun yanıt süresini ele almaktır. Düzeltmeyi yayınladıktan sonra laboratuvarda hemen iyileşme görürsünüz; saha verisinin bunu yansıtması ise 28 günlük pencere nedeniyle zaman alır.

Performansı en ucuz şekilde iyileştirmenin yolu, onu baştan hesaba katmaktır. Tema, eklenti ve barındırma kararları sonradan düzeltilmesi zor sınırlar koyabilir. Bir web projesinin kapsamını ve bütçesini etkileyen kararları kurumsal web sitesi maliyetini belirleyen etkenler üzerine yazdığımız rehberde ele aldık.

Core Web Vitals çalışmalarında sık yapılan hatalar

En sık hata, laboratuvar puanını hedefin kendisi sanmaktır; oysa asıl hedef, gerçek kullanıcıların deneyimidir. Aşağıdaki yanlışlar da sık karşılaşılan zaman kayıplarıdır:

  • Yalnızca ana sayfayı ölçmek: ziyaretlerin çoğu çoğu zaman kategori, ürün ya da blog sayfalarına gelir.
  • Yalnızca masaüstüne bakmak: mobil cihazlar daha yavaş işlemci ve bağlantıyla çalışır; sorunlar genellikle önce orada görünür.
  • Lighthouse puanını 100'e çıkarmaya uğraşmak: saha verisi zaten iyi eşikteyse ek puan için harcanan emek başka işlere daha çok değer katar.
  • Üçüncü taraf betiklerini görmezden gelmek: kendi kodunuz hafif olsa bile eklediğiniz araçlar sayfayı ağırlaştırabilir.
  • Her şeyi bir eklentiyle çözmeye çalışmak: önbellek ve optimizasyon eklentileri yardımcı olur, ancak ağır bir tema ya da gereksiz betikler gibi temel sorunları ortadan kaldırmaz.
  • Sonucu hemen beklemek: saha verisi geriye dönük bir pencereyle hesaplandığı için iyileşme kademeli görünür.

Özet ve sonraki adımlar

Core Web Vitals; LCP ile yükleme hızını, INP ile etkileşim yanıtını, CLS ile görsel kararlılığı ölçer. Önce saha verisinde hangi metriğin ve hangi şablonun sorunlu olduğunu belirleyin, sonra laboratuvarda nedeni bulun, düzeltmeyi şablon düzeyinde yapın ve sonucu yine saha verisinde doğrulayın.

Sitenizin genel durumunu hızlıca görmek için ücretsiz SEO analiz aracımızı kullanabilirsiniz. Performans sorunlarını teknik SEO çalışmasının bir parçası olarak ele almak isterseniz SEO hizmetimizi, sorunların kaynağı tema ya da altyapıysa hızı en baştan hesaba katan web tasarım hizmetimizi inceleyebilirsiniz. Sitenizin ölçümlerini birlikte değerlendirmek için bizimle iletişime geçin.

Sıkça Sorulan Sorular

Core Web Vitals sıralamayı ne kadar etkiler?

Core Web Vitals, Google'ın sayfa deneyimi sinyallerinden biridir ancak tek başına üst sıraları garanti etmez. Google'a göre alakalı ve faydalı içerik önceliğini korur; hız ise daha çok ziyaretçinin sayfada kalması ve dönüşüm üzerinden etkisini gösterir.

PageSpeed Insights puanım düşük ama Search Console'da sorun görünmüyor, hangisine güvenmeliyim?

Google'ın değerlendirmesinde gerçek kullanıcılardan gelen saha verisi esas alınır. Laboratuvar puanı belirli bir cihaz ve bağlantı simülasyonuna dayanır; saha verisi iyi eşikteyse öncelik başka sorunlara verilebilir.

FID artık ölçülmüyor mu?

Evet, Mart 2024'te etkileşim yanıt süresini ölçen metrik olarak FID'nin yerini INP aldı. INP yalnızca ilk etkileşime değil, ziyaret boyunca gerçekleşen etkileşimlere baktığı için sayfanın genel tepkiselliğini daha iyi yansıtır.

Düzeltmeleri yaptıktan sonra raporlar ne zaman güncellenir?

Laboratuvar testlerinde iyileşmeyi hemen görebilirsiniz. Saha verisi son 28 günün özeti olduğu için iyileşme Search Console ve PageSpeed Insights raporlarına kademeli olarak yansır.

Küçük bir sitede saha verisi görünmüyorsa ne yapmalıyım?

Trafiği az olan sitelerde Chrome UX Report yeterli veri toplayamayabilir. Bu durumda laboratuvar testlerini düzenli tekrarlayın ve web-vitals gibi bir kütüphaneyle kendi gerçek kullanıcı ölçümünüzü kurun.

Konuyu projenize uygulayalım.

Bu yazıdaki yaklaşımı kendi web siteniz, arama görünürlüğünüz veya dijital sistemleriniz için birlikte değerlendirelim.